Një valë ndërprerjesh teknologjike ka goditur gjatë ditëve të fundit disa prej kompanive dhe institucioneve më të rëndësishme në botë, duke shkaktuar probleme në komunikim, udhëtime ajrore, shërbime bankare dhe platforma digjitale. Microsoft, Apple, JPMorgan Chase, United Airlines, Marriott dhe madje edhe një rrjet i Agjencisë së Sigurisë Kombëtare amerikane janë përballur me probleme të ndryshme teknike, duke ngritur shqetësime për varësinë gjithnjë e më të madhe të shoqërisë nga infrastruktura digjitale.
Problemet nuk kanë ardhur të gjitha në të njëjtën kohë dhe autoritetet nuk kanë gjetur prova se ato janë të lidhura me një sulm të koordinuar kibernetik. Megjithatë, afërsia e incidenteve ka nxitur debat mbi qëndrueshmërinë e sistemeve që mbështesin ekonominë moderne.
Një prej ndërprerjeve më të mëdha preku shërbimet Microsoft 365, duke përfshirë Outlook, Teams dhe asistentin Copilot. Miliona përdorues u përballën me vështirësi në aksesimin e postës elektronike dhe mjeteve të punës. Microsoft shpjegoi se problemi lidhej, ndër të tjera, me një defekt të fshehur në një përditësim të rrjetit të serverëve, të cilin kompania kishte nisur ta zbatonte gjatë verës.

Një tjetër incident serioz u regjistrua në sistemin e Administratës Federale të Aviacionit në SHBA. Një problem teknik shkaktoi ndalimin kombëtar të fluturimeve për më shumë se katër orë, duke u bërë ndërprerja më e gjatë e këtij lloji në 25 vitet e fundit. Kompanitë ajrore u detyruan të anulonin dhe të shtynin një numër të madh fluturimesh, ndërsa pasagjerët u përballën me vonesa dhe ndryshime të papritura të udhëtimeve.
Probleme pati edhe në sektorin bankar. JPMorgan Chase njoftoi se një defekt në sistemet e saj të brendshme harduerike shkaktoi vonesa në përpunimin e disa transaksioneve. Ndërkohë, Apple përjetoi ndërprerje të përkohshme në Apple Music, App Store dhe AppleCare, pas një përditësimi të brendshëm që shkaktoi probleme teknike. Marriott raportoi gjithashtu vështirësi në hyrjen në faqen e internetit dhe aplikacionin e saj.
Edhe Agjencia e Sigurisë Kombëtare amerikane, NSA, u përball me ndërprerjen e një rrjeti të brendshëm që përdoret për komunikimin e informacionit të klasifikuar. Sipas autoriteteve, problemi ndodhi gjatë një procesi të planifikuar mirëmbajtjeje.

Por ajo që e bën këtë situatë veçanërisht shqetësuese është lidhja me zhvillimin e inteligjencës artificiale. Teknologjia po përdoret gjithnjë e më shumë për të zbuluar dobësi në sistemet kompjuterike, por të njëjtat mjete mund të përdoren edhe nga hakerët për të identifikuar dhe shfrytëzuar dobësitë përpara se kompanitë të arrijnë t'i korrigjojnë.
Një kompani e specializuar në sigurinë kibernetike, Calif, përdori inteligjencën artificiale për të identifikuar një problem në Java, një nga gjuhët programuese më të përdorura në botë. Pas zbulimit, Oracle publikoi një përditësim sigurie, ndërsa autoritetet amerikane u kërkuan institucioneve dhe kompanive që ta instalonin sa më shpejt.
Edhe Google ka paralajmëruar se kriminelët kibernetikë po përdorin teknika gjithnjë e më të sofistikuara të inteligjencës artificiale, përfshirë sisteme që mund të analizojnë përditësimet e sigurisë dhe të zbulojnë dobësi të reja.
Ekspertët theksojnë se infrastruktura digjitale e shumë vendeve nuk është projektuar fillimisht për kërkesat e mëdha kompjuterike që sjell zgjerimi i shërbimeve të inteligjencës artificiale. Për këtë arsye, një defekt në një kompani të vetme mund të shkaktojë probleme zinxhir në shumë sektorë të tjerë.
Associated Press thekson se deri tani nuk ka prova që këto ndërprerje të jenë rezultat i një sulmi të vetëm apo të jenë të koordinuara. Megjithatë, incidentet kanë shërbyer si paralajmërim për rreziqet e një bote ku komunikimi, financat, transporti dhe shërbimet publike varen gjithnjë e më shumë nga sisteme që mund të dështojnë në të njëjtën kohë.
© SYRI.net