Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u tha aleatëve evropianë të Ukrainës të enjten se ata mund të kursenin para, si dhe jetë njerëzish, duke i dhënë fund luftës me Rusinë; kështu bënë të ditur pesë zyrtarë evropianë që ishin vënë në dijeni për diskutimin.

Në një bisedë telefonike të zhvilluar nga aeroplani presidencial "Air Force One", ndërsa po kthehej në shtëpi pas takimit me presidentin rus Vladimir Putin, Trump shprehu keqardhje për atë që e cilësoi si shpenzim të kotë të miliarda dollarëve për t'i ofruar Ukrainës armë dhe para për një konflikt që po merrte kaq shumë jetë njerëzish.


Këtë e raportuan tre nga zyrtarët evropianë, të cilëve iu garantua anonimiteti për të përshkruar një bisedë private, shkruan Politico, përcjell Telegrafi.

Disa orë pasi përfundoi takimet e tij me Putinin dhe presidentin kinez Xi Jinping në Shenzhen të Kinës, Trump pati një mesazh për liderët e mbledhur në Berlin: se udhëheqësi rus ishte serioz në lidhje me negociimin e një marrëveshjeje paqeje me Ukrainën.

Lëvizjet drejt një marrëveshjeje paqeje janë intensifikuar javët e fundit, pas një sërë aktivitetesh diplomatike dhe bisedimesh të ngjeshura në Evropë, Rusi dhe Lindjen e Mesme.

Takimi i Trumpit në Kinë me Xi-në dhe Putinin alarmoi disa nga aleatët e Ukrainës dhe ngjalli frikën se presidenti amerikan mund të bindej nga argumenti rus, sipas të cilit Ukraina dhe mbështetësit e saj evropianë e kanë zgjatur luftën, e cila filloi me pushtimin rus në vitin 2022.

Disa nga zyrtarët e njohur me përmbajtjen e bisedës e përshkruan tonin e Trumpit si tejet kritik ndaj mbështetjes së vazhdueshme të Evropës për Kievin, ndërsa të tjerë thanë se ai thjesht po shprehej me stilin e tij të zakonshëm të drejtpërdrejtë.

Një person i informuar për bisedën tha se presidenti thjesht kishte theksuar se sa shumë mund të kursenin të gjitha vendet nëse lufta do të merrte fund dhe Evropës nuk do t'i duhej më të paguante për ndihmën ndaj Ukrainës.

Një zyrtar amerikan, i vënë në dijeni për bisedën, deklaroi se çdo pretendim se Trump u kishte kërkuar liderëve të ndalonin financimin e Ukrainës është "i pasaktë".

Sipas zyrtarit, presidenti thjesht po përsëriste qëndrimin e tij të kahershëm se ai "dëshiron t'i japë fund këtij konflikti".

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i hodhi poshtë pretendimet se telefonata përmbante kritika ndaj evropianëve, duke deklaruar: “Presidenti Trump u bashkua sot në takimin e ‘Koalicionit të të Vullnetshmëve’ dhe u shpreh tejet optimist për perspektivat e paqes, duke vlerësuar liderët e pranishëm. Presidenti theksoi se lufta është jashtëzakonisht e kushtueshme, si në aspektin e jetëve njerëzore, ashtu edhe në atë financiar; prandaj, të gjithë duhet të përpiqen për paqe, pasi ajo do të shpëtojë jetë dhe do të kursejë fonde, të cilat mund të investohen në mbrojtjen dhe prosperitetin e vendeve tona”.

Sipas zyrtarit amerikan, argumenti i Trumpit ishte se, nëse lufta merr fund, qeveritë evropiane mund t’i shpenzojnë paratë e tyre për rindërtimin e Ukrainës ose për nevojat e popullit të tyre.

Zyrtari shtoi se presidenti u shfaq “optimist” lidhur me mundësitë për paqe dhe vlerësoi përpjekjet e liderëve evropianë që morën pjesë në bisedë.

Kur u pyet në një konferencë shtypi – pas takimit të koalicionit në Berlin – nëse Trumpi kishte një perceptim tepër idealist mbi dëshirën e Putinit për t’i dhënë fund luftës, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Andy Burnham, u përgjigj se ishte “krejt e kundërta”.

Ai theksoi se Trumpi kishte folur për humbjet “tmerruese” të jetëve njerëzore gjatë kësaj lufte, e cila zgjat prej gati pesë vitesh.

I dërguari i Trumpit, Steve Witkoff – i cili mori pjesë së bashku me dhëndrin e Trumpit, Jared Kushner – deklaroi se presidenti amerikan e ka “mbështetur fuqimisht” arritjen e një paqeje për t’i dhënë fund luftës; ky ka qenë edhe mesazhi i tij drejtuar Putinit dhe Xi-së.

“Ai na dërgoi mua dhe Jaredin këtu, pikërisht për t’u bërë pjesë e ‘Koalicionit të të Vullnetshmëve’. Na udhëzoi të bëjmë gjithçka që është e mundur për t’i dhënë fund kësaj lufte dhe për të mbështetur këtë përpjekje”, u tha Witkoff gazetarëve në Berlin. “Nga biseda që zhvillova me të sot, kuptova se ai ua kishte përcjellë pikërisht këto parime edhe dy liderëve të tjerë me të cilët ishte takuar”.

Kushner theksoi se Trumpi dëshiron të arrijë një marrëveshje ku Evropa të jetë plotësisht e përfshirë në proces; për këtë arsye, ai u kërkoi dy të dërguarve amerikanë të udhëtonin drejt Berlinit për të “siguruar palët” lidhur me këtë qasje.

Kushner shtoi se, në raundin e ardhshëm të bisedimeve, Evropa do t’u bashkohet Ukrainës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara në tryezën e negociatave.

Ai shtoi se Putini tani ishte i gatshëm të pranonte idenë e garancive të sigurisë për Ukrainën, të ngjashme me Nenin 5 të NATO-s – një zotim për mbrojtje të ndërsjellë mes aleatëve, për të ndihmuar në mbrojtjen e njëri-tjetrit nëse ndonjëri prej tyre sulmohet.

Duke folur më vonë para gazetarëve, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se nuk ishte “i sigurt” nëse të gjitha palët e kuptonin Nenin 5 në të njëjtën mënyrë si ai.

“Sepse, çfarë do të thotë Neni 5? Do të thotë se ka forca të partnerëve në territorin tënd. Pra, pyetja ime është: Po ushtarët amerikanë?”.

Ai tha se Ukraina “do të ishte e lumtur” nëse SHBA-ja do të vendoste baza në Ukrainë, “ashtu siç ka në Lindjen e Mesme”.

Megjithatë, Friedrich Merz nga Gjermania deklaroi në konferencën për shtyp se Evropa po ofron fonde për mbrojtjen e Ukrainës “për të mundësuar, në radhë të parë, negociatat e paqes dhe për t’i zhvilluar ato nga një pozicion force”.

Merz shtoi: “Ne nuk po e ofrojmë këtë mbështetje të fuqishme për ta zgjatur luftën. Ne duam t’i japim fund kësaj lufte”.

E kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, tha se besimi i Trumpit te vullneti i mirë i Putinit ishte “i palëkundur”, por shtoi se shpresonte që këtë herë të rezultonte se ky besim ishte i bazuar mirë. /Telegrafi/