
Bashkimi Evropian dhe Mbretëria e Bashkuar kanë njoftuar një paketë marrëveshjesh për lehtësimin e tregtisë dhe krijimin e mundësive të reja për lëvizjen e të rinjve, gjatë samitit të zhvilluar të premten në Bruksel. Nisma synon të përmirësojë marrëdhëniet mes dy palëve, afro dhjetë vjet pas referendumit të vitit 2016, kur britanikët votuan për largimin nga BE-ja, përcjell DW.
Kryeministri britanik, Andy Burnham, e cilësoi paketën si një “marrëveshje historike”, ndërsa presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e përshkroi si një “pikë kthese” në marrëdhëniet mes palëve.
“Është një ditë e mirë për Britaninë. Është një ditë e mirë për Evropën”, deklaroi Burnham pas takimit. Ai theksoi se Britania dhe Evropa ndajnë vlera dhe interesa të përbashkëta dhe se, përballë një bote gjithnjë e më të pasigurt, bashkëpunimi më i ngushtë është në interes të të dyja palëve.
Paketa përfshin tri nisma kryesore: lehtësimin e eksporteve të produkteve ushqimore drejt tregut evropian përmes reduktimit të procedurave burokratike, lidhjen e sistemeve të tregtimit të emetimeve të karbonit mes Britanisë dhe BE-së, si dhe krijimin e një skeme të posaçme për lëvizjen e të rinjve.
Skema e lëvizjes synon t’u mundësojë të rinjve britanikë dhe atyre nga vendet e BE-së të udhëtojnë, studiojnë dhe punojnë në territorin e palës tjetër, pa iu nënshtruar kërkesave të zakonshme për viza. Ndërkohë, lehtësimi i tregtisë ushqimore synon të reduktojë kontrollet dhe dokumentacionin për kompanitë britanike që eksportojnë produkte drejt Evropës.
Megjithatë, zbatimi i këtyre marrëveshjeve është kushtëzuar nga arritja e një dakordësie për tarifat universitare. BE-ja kërkon që studentët evropianë që studiojnë në universitetet britanike të paguajnë tarifa të njëjta me studentët vendas. Sipas raportimeve, të dyja palët synojnë të arrijnë një marrëveshje për këtë çështje brenda gjashtë muajve. Deri atëherë, nismat e tjera nuk do të hyjnë në fuqi.
Gjatë qëndrimit në Bruksel, Burnham përsëriti qëndrimin e tij se Britania duhet të shqyrtojë mundësi të ndryshme për marrëdhëniet e ardhshme me BE-në, përfshirë edhe rikthimin në bllok. Në shtator, ai kishte deklaruar se do të kërkonte një konsensus politik për të ardhmen e këtyre marrëdhënieve dhe kishte lënë të hapur mundësinë e një fushate për rikthimin e Britanisë në BE në zgjedhjet e ardhshme.
Më herët gjatë javës, kryeministri britanik e kishte cilësuar si “të vërtetë të qartë” faktin se vendi kishte humbur më shumë sesa kishte fituar nga Brexit-i.
Ndërkohë, debati për largimin nga BE-ja vijon të ndajë opinionin publik britanik. Sipas sondazheve të kompanisë YouGov, që prej mesit të vitit 2022 shumica e të anketuarve janë shprehur se vendimi për largimin nga BE-ja ishte i gabuar. Në shtator, përqindja e atyre që shprehnin pendesë për Brexit-in arriti në 60%, niveli më i lartë i regjistruar deri atëherë.