Ekonomia po përballet me një periudhë pasigurie të shtuar. Rreziqet për rritje të çmimeve janë shtuar, e në anën tjetër edhe rreziqet për ngadalësim ekonomik janë edhe më shumë prezentë.
Sipas raportit të fundit të INSTAT në tetor inflacioni ishte 3.4%, aq sa ishte edhe në korrik, ndërsa në gusht e shtator pati një nivel më të ulët.
Enian Çela nga Departamenti i Politikës Monetare në Bankën e Shqipërisë në emisionin ‘Portofol’ në Report TV thekson se inflacioni edhe pse mbetet i kontrolluar, do të vijojë të rritet edhe në muajit në vijim.
“Kemi presione më të larta inflacioniste, krahasuar me vjet. Presionet vijnë si nga rritja ekonomike, ndërsa presionet e huaja për shkak të luftës po sjellin shtrenjtim të naftës, energjisë dhe produkteve të tjera”, tha Çela.
Megjithatë Banka e Shqipërisë vlerëson se deri më tani rritja e çmimit të karburantit nuk është transmetuar në të gjitha produktet si efekt zinxhir.
“Rritja e çmimit të naftës është diçka që përcillet në gjithë ekonominë, dhe përcillet në të gjithë elementet e tjerë. Por ende nuk kemi vënë re një përcjellje të fortë në produktet e tjera”, thekson Çela.
Mes këtyre pasigurive dhe inflacionit që po rritet, Banka e Shqipërisë prej muajsh vendos të mos ndryshojë politikën monetare, dhe ta lë në 2.5% normën bazë të interesit. Çela thotë se situata mund të ndryshojë nëse lufta tej zgjatet.
“Banka e Shqipërisë i merr vendimet në bazë të inflacionit, por 9 mujori është 2.9% në nivelin e politikës monetare. Arsyeja e dytë lidhet me rritjen e inflacionit nga komponent jo bazë. Në këtë situatë nëse këshilli Mbikëqyrës do të ndërhynte do të rritej norma bazë e interesit. Në qoftë se lufta zgjatet në kohë dhe presionet inflacioniste bëhen më të zgjatura, edhe ndërhyrja e Bankës së Shqipërisë do të ndryshojë”, thekson ai.

Euro vijon të humbasë terren përballë lekut. Brenda 10 vitesh një euro është zhvlerësuar me ritme të shpejta, dhe aktualisht kushton 45.6 lekë më pak. Edhe pse mesatarja e këmbimit në tetor ishte 91.3 lekë, ditët e fundit euro po këmbehet deri 89 lekë.
Por a mund të bjerë edhe më shumë euro? I pyetur në emisionin “Portofol” në Report Tv, Enian Çela nga Departamenti i Politikës Monetare tha se Banka e Shqipërisë nuk parashikon se ku mund të shkojë kursi i këmbimit. Ai shpjegoi se në treg po hyn shumë valutë, kryesisht nga investimet e huaja direkte.
“Kursi i këmbimit nuk është diçka që parashikohet nga ana e Bankës së Shqipërisë. Ne vetëm mund të analizojmë arsyet pse kursi i këmbimit është aty ku është dhe ka këtë lloj tendence.
Arsyet lidhen me zhvillime strukturore në ekonomi, ose më saktë, përmirësime strukturore në ekonomi, dhe janë të lidhura kryesisht me sektorin e jashtëm. Nga njëra anë kemi deficitin e llogarisë korrente, i cili, gjatë së njëjtës periudhë që vihet re ky forcim i kursit të këmbimit, është ngushtuar në mënyrë të ndjeshme. Besoj se para 10 vitesh deficiti arrinte pothuajse në vlera dyshifrore, ndërkohë që vitin e kaluar ka qenë pothuajse në nivelin zero, pra 0,7% në raport me PBB-në. Pra, marrëdhënia jonë me botën e jashtme është përmirësuar ndjeshëm.
Nga ana tjetër, paralelisht me këtë, kemi edhe flukse shumë të larta hyrëse të valutës, kryesisht në formën e investimeve të huaja direkte, të cilat financojnë deficitin dhe pjesa e mbetur pastaj qëndron në treg. Në qoftë se një mall i caktuar ka ofertë të lartë në treg, përgjithësisht vlera e tij do të bjerë. Ajo që rritet në këtë rast është monedha vendase.
Ne vëmë re që këto kushte kanë vazhduar përgjatë gjithë kësaj periudhe të forcimit dhe janë të pranishme edhe gjatë vitit 2026. Nuk mund t’ju them për tremujorin e katërt, as për tremujorin e tretë, sepse shifrat janë ende të padisponueshme. Megjithatë, në bazë të të dhënave indirekte që kemi, ne shohim që situata ka vazhduar dhe vazhdon edhe përgjatë këtij viti. Në këto kushte, Banka e Shqipërisë nuk mund të ndërhyjë, sepse ne veprojmë në një regjim të lirë të kursit të këmbimit.”, thekson ai.









Komente
Komento