Britania e Madhe dhe Bashkimi Evropian kanë përmbyllur negociatat për tri marrëveshje të rëndësishme që synojnë forcimin e bashkëpunimit mes tyre, dhjetë vite pas referendumit për Brexit-in. Marrëveshjet përfshijnë lehtësimin e tregtisë së produkteve ushqimore, lidhjen e tregjeve të emetimeve të karbonit dhe krijimin e një programi të posaçëm për lëvizjen e të rinjve.
Kryeministri britanik, Andy Burnham, konfirmoi përfundimin e negociatave, ndërsa palët kanë rënë dakord edhe për afatet e zbatimit të marrëveshjeve. Hollësitë pritet të bëhen publike përmes një deklarate të përbashkët. Këto dakordësi shihen si një hap i rëndësishëm drejt ripërtëritjes së marrëdhënieve mes Londrës dhe Brukselit.
Më e rëndësishmja konsiderohet marrëveshja sanitare dhe fitosanitare, e cila synon të lehtësojë tregtinë e kafshëve, bimëve dhe produkteve me origjinë shtazore e bimore, duke shmangur një pjesë të kontrolleve që aktualisht kryhen në kufi. Sipas vlerësimeve të qeverisë britanike, zbatimi i saj mund t’i sjellë ekonomisë së vendit deri në 5.1 miliardë paund në vit. Marrëveshja pritet të hyjë në fuqi në tremujorin e parë të vitit 2028.
Një tjetër pikë e dakordësuar është krijimi i një programi për lëvizjen e të rinjve, përmes të cilit qytetarët e rinj britanikë dhe ata të vendeve të BE-së do të kenë mundësi të qëndrojnë përkohësisht, të punojnë dhe të studiojnë në territorin e palës tjetër. Sipas diplomatëve evropianë, programi parashikon një kuotë prej 100 mijë të rinjsh në vit.
Marrëveshja e tretë lidhet me ndërlidhjen e sistemit britanik me atë të Bashkimit Evropian për tregtimin e emetimeve të karbonit. Kjo pritet të lehtësojë aktivitetin e kompanive që operojnë në të dy tregjet dhe të ndihmojë në uljen e kostove.
Megjithatë, zbatimi i marrëveshjeve mund të përballet me vonesa për shkak të mosmarrëveshjeve mbi tarifat universitare për studentët nga BE-ja që duan të studiojnë në Britani. Brukseli kërkon që ata të paguajnë të njëjtat tarifa si studentët britanikë, në vend të tarifave më të larta që aplikohen aktualisht për studentët ndërkombëtarë. Për këtë çështje, të dyja palët kanë lënë një afat prej gjashtë muajsh për të gjetur një zgjidhje.
“Britania dhe Evropa ndajnë vlera, interesa dhe një hapësirë të përbashkët gjeografike”, deklaroi Burnham përpara samitit, duke theksuar se marrëveshjet do të ndihmojnë në uljen e kostove dhe çmimeve, si dhe do të krijojnë mundësi të reja për të rinjtë.
Kryeministri britanik zhvilloi takime në Bruksel me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidentin e Këshillit Evropian, António Costa.
