Kanceri i pankreasit: Kombinimi i një ilaçi me kimioterapinë bën që tumoret të zhduken te disa pacientë

Kanceri i pankreasit: Kombinimi i një ilaçi me kimioterapinë bën që tumoret të zhduken te disa pacientë

09:22, 22/11/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Një trajtim i ri që kombinon ilaçin daraxonrasib me kimioterapinë ka dhënë rezultate premtuese në luftën kundër kancerit të avancuar të pankreasit, një prej formave më vdekjeprurëse të sëmundjeve kanceroze. Në një studim klinik, tumoret u zvogëluan ose nuk ishin më të dallueshme në ekzaminimet mjekësore te mbi 60 për qind e pacientëve, ndërsa te rreth një në 12 pjesëmarrës u regjistrua përgjigje e plotë ndaj trajtimit. Ekspertët e konsiderojnë këtë një përparim të rëndësishëm, por paralajmërojnë se rezultatet nuk nënkuptojnë ende zbulimin e një kure përfundimtare.

Shkencëtarët kanë prezantuar rezultate inkurajuese nga një studim i ri klinik që mund të ndryshojë në të ardhmen mënyrën e trajtimit të kancerit të pankreasit, veçanërisht te pacientët ku sëmundja është përhapur në organe të tjera.

Ilaçi daraxonrasib, i cili synon mekanizmat molekularë që nxisin rritjen e qelizave kanceroze, është kombinuar me dy barna të kimioterapisë, duke treguar një aftësi të konsiderueshme për të zvogëluar tumoret dhe për të ngadalësuar përparimin e sëmundjes.

Rezultatet u prezantuan më 20 nëntor 2026, në Simpoziumin Ndërkombëtar EORTC-NCI-AACR për Objektivat Molekulare dhe Terapitë Kundër Kancerit, të mbajtur në Barcelonë.

Tumoret u zvogëluan ose u zhdukën nga imazheria te mbi 60 për qind e pacientëve

Studimi klinik i fazës së parë dhe të dytë, i njohur si RMC-GI-102, përfshiu 61 pacientë me kancer metastatik të pankreasit, të cilët nuk kishin marrë më parë trajtim për sëmundjen në këtë fazë.

Pacientëve iu administrua daraxonrasib në kombinim me kimioterapinë standarde, të përbërë nga gemcitabina dhe nab-paklitakseli.

Pas një periudhe mesatare ndjekjeje prej 18,3 muajsh, studiuesit regjistruan rezultate që i cilësuan veçanërisht inkurajuese.

Tumoret u zvogëluan ose u zhdukën nga ekzaminimet imazherike te 60,7 për qind e pacientëve.

Në 8,2 për qind të rasteve, që përfaqëson afërsisht një në 12 pacientë, u regjistrua përgjigje e plotë ndaj trajtimit. Kjo do të thotë se tumoret nuk ishin më të dallueshme përmes metodave të përdorura për vlerësimin e tyre.

Ndërkohë, kontrolli i sëmundjes u arrit te 90,2 për qind e pjesëmarrësve, ose 55 nga 61 pacientë. Kjo kategori përfshinte rastet kur tumoret u zvogëluan, u zhdukën nga imazheria ose mbetën të qëndrueshme pa përparuar.

Koha mesatare pa përkeqësim të sëmundjes ishte 12,8 muaj.

Këto rezultate konsiderohen të rëndësishme, duke pasur parasysh se kanceri metastatik i pankreasit zakonisht përparon shpejt dhe shpesh zhvillon rezistencë ndaj trajtimeve.

Më shumë se 76 për qind e pacientëve ishin gjallë pas një viti

Një tjetër rezultat premtues lidhet me mbijetesën e pacientëve.

Sipas të dhënave të prezantuara, 76,6 për qind e pjesëmarrësve ishin gjallë një vit pas fillimit të trajtimit.

Për krahasim, të dhënat historike për disa trajtime standarde tregojnë përqindje më të ulëta të mbijetesës njëvjeçare.

Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se këto shifra nuk mund të krahasohen drejtpërdrejt për të përcaktuar se kombinimi i ri është më efektiv.

Studimi me 61 pacientë nuk përfshinte një grup kontrolli të rastësishëm që merrte vetëm kimioterapi. Për këtë arsye, nevojiten prova më të mëdha klinike për të konfirmuar nëse kombinimi i ri e rrit vërtet mbijetesën krahasuar me trajtimin standard.

Pavarësisht këtij kufizimi, rezultatet kanë krijuar optimizëm në komunitetin shkencor.

“Një përparim i jashtëzakonshëm në trajtimin e kancerit të pankreasit”

Dr. Wungki Park, onkolog në Qendrën Memorial Sloan Kettering për Kancerin në Nju Jork dhe një nga drejtuesit e studimit, i cilësoi rezultatet si një hap të rëndësishëm drejt trajtimeve më efektive.

Sipas tij, kanceri i pankreasit mbetet ndër sëmundjet më të vështira për t’u trajtuar, veçanërisht kur diagnostikohet pasi është përhapur në organe të tjera.

Ajo që i bën rezultatet veçanërisht inkurajuese është jo vetëm numri i pacientëve që iu përgjigjën trajtimit, por edhe thellësia dhe kohëzgjatja e këtyre përgjigjeve.

Park theksoi se disa pacientë patën një zvogëlim aq të madh të tumoreve, sa ato nuk mund të identifikoheshin më në ekzaminimet imazherike.

Ai e përshkroi këtë si një nga rezultatet më shpresëdhënëse të vërejtura te pacientët me kancer pankreatik metastatik.

Megjithatë, onkologu paralajmëroi se zhdukja e një tumori nga imazheria nuk do të thotë domosdoshmërisht se kanceri është eliminuar përfundimisht nga organizmi.

Qelizat kanceroze mund të mbeten të pranishme në sasi shumë të vogla dhe sëmundja mund të rikthehet nëse zhvillohet rezistencë ndaj barnave.

Si funksionon ilaçi daraxonrasib?

Daraxonrasib është një ilaç i ri që vepron mbi proteinat e familjes RAS, të cilat luajnë rol të rëndësishëm në kontrollimin e rritjes dhe shumimit të qelizave.

Në shumicën dërrmuese të rasteve të kancerit të pankreasit, këto mekanizma janë të çrregulluar nga mutacione gjenetike, veçanërisht në gjenin KRAS.

Normalisht, proteinat RAS funksionojnë si ndërprerës molekularë që aktivizojnë ose ndalojnë sinjalet për rritjen e qelizave.

Por kur ndodhin mutacione të caktuara, ky mekanizëm mund të mbetet vazhdimisht aktiv, duke nxitur shumimin e pakontrolluar të qelizave kanceroze.

Daraxonrasib është projektuar për të penguar funksionimin e proteinave RAS në gjendjen e tyre aktive, duke ndërprerë sinjalet nga të cilat varen qelizat tumorale për rritje dhe mbijetesë.

Kombinimi i tij me kimioterapinë synon ta sulmojë sëmundjen përmes mekanizmave të ndryshëm, me qëllim që të arrihet kontroll më i mirë dhe më afatgjatë i tumoreve.

Ilaçi është miratuar në SHBA, por kombinimi i ri mbetet eksperimental

Daraxonrasib ka shënuar tashmë një zhvillim të rëndësishëm në trajtimin e kancerit të pankreasit.

Më 26 gusht 2026, Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) miratoi përdorimin e ilaçit, të tregtuar me emrin Rasonque, për disa kategori pacientësh me kancer metastatik të pankreasit.

Miratimi përfshin pacientët që kanë marrë të paktën një trajtim të mëparshëm sistemik ose që nuk janë kandidatë për kimioterapi me disa barna njëkohësisht.

Vendimi u mbështet në rezultatet e një studimi klinik me 500 pacientë, ku daraxonrasib u krahasua me kimioterapinë standarde.

Në atë studim, mbijetesa mesatare ishte 13,2 muaj te pacientët që morën daraxonrasib, krahasuar me 6,7 muaj te ata që morën kimioterapi.

Ky rezultat përfaqësonte pothuajse dyfishim të kohës mesatare të mbijetesës.

Megjithatë, miratimi i ilaçit si trajtim më vete nuk nënkupton se kombinimi i tij me kimioterapinë është miratuar tashmë si trajtim standard fillestar.

Kjo qasje është ende duke u vlerësuar në studime klinike.

Efektet anësore të trajtimit

Studiuesit raportuan se kombinimi i daraxonrasib me kimioterapinë përgjithësisht pati një profil sigurie të menaxhueshëm.

Ndër efektet anësore më të zakonshme u identifikuan skuqjet e lëkurës, diarreja, lodhja dhe të përzierat.

U raportuan gjithashtu efekte të njohura të kimioterapisë, përfshirë uljen e numrit të disa qelizave të gjakut.

Rreth 5 për qind e pacientëve e ndërprenë trajtimin për shkak të efekteve anësore të lidhura me daraxonrasib.

Ekspertët theksojnë se siguria afatgjatë e kombinimit duhet të vlerësohet më tej, veçanërisht në studime me një numër më të madh pacientësh.

Pse kanceri i pankreasit është kaq i vështirë për t’u trajtuar?

Kanceri i pankreasit konsiderohet një nga format më agresive të kancerit, kryesisht për shkak të diagnostikimit të vonshëm dhe mundësive të kufizuara të trajtimit.

Sëmundja shpesh zhvillohet pa simptoma të qarta në fazat fillestare.

Kur shfaqen shenjat paralajmëruese, tumori mund të jetë përhapur tashmë në organe të tjera, duke e bërë trajtimin shumë më të vështirë.

Në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohen rreth 11.500 raste të reja çdo vit, ndërsa afërsisht 10.200 persona humbin jetën nga kjo sëmundje.

Kanceri i pankreasit është shkaktari i pestë më i zakonshëm i vdekjeve nga kanceri në vend, megjithëse përfaqëson vetëm rreth 3 për qind të diagnozave të reja.

Më pak se gjashtë në 100 pacientë mbijetojnë pesë vjet pas diagnostikimit, sipas statistikave britanike të cituara në raportim.

Te pacientët me sëmundje metastatike, perspektiva është edhe më e vështirë, pasi operacioni, që mund të ofrojë mundësi shërimi në disa raste të diagnostikuara herët, zakonisht nuk është më i mundur.

Cilat janë shenjat paralajmëruese?

Një nga sfidat më të mëdha të kancerit të pankreasit është se simptomat fillestare mund të ngatërrohen me probleme më të zakonshme të tretjes.

Ndër shenjat që kërkojnë vlerësim mjekësor janë:

Dhimbje të vazhdueshme në pjesën e sipërme të barkut ose në shpinë.
Humbje e pashpjegueshme e peshës dhe e oreksit.
Probleme të vazhdueshme me tretjen.
Ndryshime në jashtëqitje dhe në funksionimin e zorrëve.
Zverdhje e lëkurës ose e të bardhave të syve, e njohur si verdhëz.

Këto simptoma nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht praninë e kancerit, por kur janë të vazhdueshme, të reja ose përkeqësohen, duhet të vlerësohen nga mjeku.

Organizatat kundër kancerit kërkojnë më shumë investime

Dr. Madina Kara, drejtuese e kërkimeve në organizatën britanike Pancreatic Cancer UK, i cilësoi rezultatet e studimit si inkurajuese.

Ajo theksoi se pacientët me kancer të avancuar të pankreasit dhe familjarët e tyre kanë nevojë urgjente për trajtime që mund t’u ofrojnë më shumë kohë së bashku.

Sipas Kara, rreth gjysma e personave të diagnostikuar me këtë sëmundje në Britani humbin jetën brenda tre muajve nga diagnostikimi.

“Familjarët e tyre do të jepnin gjithçka për të kaluar më shumë kohë të çmuar me njerëzit që duan”, deklaroi ajo.

Kara theksoi se rezultatet e reja janë pjesë e një numri gjithnjë e më të madh studimesh që ofrojnë shpresë reale për pacientët me kancer të avancuar.

Ajo i bëri thirrje qeverisë britanike që të rrisë investimet në kërkimet shkencore dhe provat klinike, në mënyrë që më shumë pacientë të kenë mundësi të përfitojnë nga trajtimet eksperimentale.

Gjithashtu, ajo kërkoi krijimin e mekanizmave më të shpejtë për vënien në dispozicion të trajtimeve të reja, sapo siguria dhe efektiviteti i tyre të jenë konfirmuar.

Faza e tretë e studimeve do të përcaktojë efektivitetin real

Pavarësisht rezultateve premtuese, shkencëtarët theksojnë se nevojiten studime më të mëdha për të konfirmuar përfitimet e kombinimit të daraxonrasib me kimioterapinë.

Aktualisht po zhvillohet studimi ndërkombëtar i fazës së tretë, RASolute-303, i cili do të krahasojë daraxonrasib si trajtim më vete dhe në kombinim me kimioterapinë, kundrejt kimioterapisë standarde.

Ky studim do të ndihmojë në përcaktimin nëse rezultatet e para përkthehen në përmirësim të qëndrueshëm të mbijetesës dhe kontrollit të sëmundjes.

Vetëm pas përfundimit të analizave të tilla mund të vlerësohet nëse kombinimi duhet të bëhet pjesë e trajtimeve standarde për pacientët me kancer metastatik të pankreasit.

Një hap i rëndësishëm drejt trajtimeve më efektive

Rezultatet e reja për daraxonrasib përfaqësojnë një zhvillim të rëndësishëm në një fushë ku për dekada përparimi ka qenë relativisht i kufizuar.

Fakti që disa pacientë me kancer metastatik nuk kishin më tumore të dallueshme në ekzaminimet imazherike është një tregues inkurajues i potencialit të trajtimit.

Megjithatë, zhdukja e tumorit në imazheri nuk është e barabartë me shërimin përfundimtar. Nevojitet ndjekje afatgjatë për të përcaktuar nëse sëmundja rikthehet dhe sa zgjasin përfitimet e trajtimit.

Përfundimi i studiuesve është se kombinimi i daraxonrasib me kimioterapinë mund të hapë një mundësi të re për pacientët me kancer të avancuar të pankreasit. Nëse rezultatet konfirmohen në fazën e tretë, kjo terapi mund të bëhet një nga përparimet më domethënëse të viteve të fundit në trajtimin e kësaj sëmundjeje. 

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco