AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Tema:
  • Belinda Balluku
  • Erion Veliaj
  • Veting
    • KPK
    • KP
    • KPA
  • SPAK
  • Mjedisi
  • Edi Rama
  • Sali Berisha
  • Zgjedhje 2025
    • Zgjedhje të pjesshme
AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
AI News
Kryefaqja Project Syndicate

A mund të zhbëhet Brexit-i?

Kryeministri britanik Andy Burnham e ka cilësuar Brexit-in si një gabim, ndërsa sondazhet tregojnë se propozimi i tij për të “shkuar deri në fund” dhe për t’u ribashkuar me Bashkimin Evropian gëzon mbështetjen e shumicës. Por Brexit-i u fitua falë një lëvizjeje dhe vetëm një lëvizje mund ta zhbëjë atë.

Hugo DrochonngaHugo Drochon
30 seconds më parë
në Project Syndicate
Koha e leximit: 6 min lexim
A A
0
Ndaj në FacebookNdaj në Twitter
andy burnham holds first cabinet meeting (2)
Kryeministri britanik Andy Burnham gjatë një mbledhje kabineti në selinë e qeverisë britanike, në adresën 10 Downing Street. Foto: Wikimedia Commons.

Në konferencën e Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar, të mbajtur në Liverpul në fund të shtatorit, kryeministri Andy Burnham shkoi atje ku asnjë kryeministër britanik nuk kishte guxuar të shkonte që prej largimit të Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian: “Brexit-i ka shkaktuar më shumë dëme sesa të mira”, u tha ai delegatëve. Të nesërmen, ai shkoi edhe më tej: Britania mund të qëndrojë siç është, të anëtarësohet në unionin doganor ose në tregun e përbashkët, ose “të shkojë deri në fund”. Ndërsa tani, ai thotë se dëshiron një “diskutim të sinqertë” për lirinë e lëvizjes me BE-në.

Me një samit BE-Mbretëri e Bashkuar të planifikuar të mbahet më 20 nëntor, Burnham – elektorati i të cilit, Makerfield, i dha Brexit-it rreth 65% të votave, sipas vlerësimeve – ka hapur rrugën që zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme britanike të zhvillohen mbi premtimin për t’u ribashkuar me BE-në. Por a mundet vërtet Mbretëria e Bashkuar ta zhbëjë këtë shkëputje populiste?

Brexit-i fitoi falë një mekanizmi që unë e quaj “demokraci dinamike”. Së pari, ekzistonte një lëvizje: Partia e Pavarësisë së Mbretërisë së Bashkuar e Nigel Farage-it, e ndërtuar me durim gjatë dy dekadave, duke nisur nga tre vende në Parlamentin Evropian – pikërisht në institucionin nga i cili Farage dëshironte të largohej. Së dyti, kishte elita rebele: Boris Johnson dhe Michael Gove u shkëputën nga qëndrimi zyrtar i lidershipi të Partisë Konservatore për të drejtuar fushatën zyrtare “Voto Largohu”, duke i dhënë asaj një legjitimitet që Farage nuk e kishte pasur kurrë. Së treti, ekzistonte një institucion që bashkoi lëvizjen me elitat rebele: referendumi.

Burnham-i e njeh mirë këtë mekanizëm, sepse pikërisht ai e solli në pushtet. Si kryetar i Bashkisë së Mançesterit të Madh, atij i duhej që një figurë e brendshme e politikës së Uestminsterit (Josh Simons, një deputet i afërt me Keir Starmer-in) të hiqte dorë nga mandati i tij parlamentar, në mënyrë që Burnham-i të mund të kandidonte, si dhe mbështetja e një anëtari rebel të elitës (Wes Streeting, ish-ministër i Shëndetësisë) për garën e tij për kreun e Partisë Laburiste. A mund ta vërë ai tani në zbatim të njëjtin mekanizëm, por në drejtim të kundërt?

Në teori, opinioni publik po anon në favor të tij. Pothuajse 60% e britanikëve mendojnë tani se largimi nga BE-ja ishte një vendim i gabuar. Një sondazh i organizatës More in Common, i kryer në qershor, sugjeronte se vetëm 11 nga 632 zonat elektorale do të votonin për largimin nga BE-ja në një referendum të ri; madje, edhe në zonën elektorale të Clacton-it, ku Nigel Farage gëzon mbështetje, 52% e votuesve janë pro rikthimit në BE. Pendesa për Brexit-in, ndryshimet ndërmjet brezave dhe një botë gjithnjë e më e rrezikshme – me një Rusi agresive, një Kinë që po afirmon gjithnjë e më shumë ndikimin e saj dhe një Amerikë të pabesueshme – kanë luajtur të gjitha rolin e tyre.

Por sondazhet nuk përbëjnë një lëvizje: edhe përpara referendumit të vitit 2016, shumica e sondazheve nxirrnin përpara kampin që mbështeste qëndrimin në BE. Nëse një referendum tjetër do të mbahej sot, rikthimi në BE do të fitonte me një diferencë të konsiderueshme, me rreth 62% kundrejt 38%. Por, nëse pyet se sa fort i mbështesin njerëzit këto qëndrime, tabloja ndryshon: në një sondazh të gjerë të kryer nga Messina Group në shtator, vetëm 29% e të anketuarve e mbështesnin fuqimisht rikthimin në BE, ndërsa 19% e kundërshtonin fuqimisht atë.

Rikthimi në Bashkimin Evropian gëzon mbështetjen e një shumice të madhe dhe të një grupi të përkushtuar mbështetësish, por ende nuk përbën një lëvizje të mirëfilltë. Farage-it iu deshën më shumë se 20 vjet për ta shndërruar këtë prirje të opinionit publik në vota. Nëse Burnham e ka seriozisht rikthimin në BE, do t’i duhet e njëjta vendosmëri.

Ndërkohë, edhe elitat politike dhe institucionale po rreshtohen në mbështetje të tij. Raporti “Beyond Leave dhe Remain”, i publikuar në shtator nga Instituti Tony Blair, rekomandonte rikthimin në BE brenda një dekade. Në fillim të po atij muaji, ish-kancelari i Thesarit, George Osborne, bëri thirrje për rikthimin në unionin doganor, me synimin për të nxitur tregtinë, ndërsa në tetor Instituti për Kërkime të Politikave Publike argumentoi se anëtarësimi i plotë në BE duhet të jetë objektivi i Britanisë në periudhën afatmesme.

Por Blair dhe Osborne nuk janë rebelë: ata përfaqësojnë establishmentin e kampit pro qëndrimit në BE. Ajo që i nevojitet Burnham-it janë figura të ngjashme me Johnson-in dhe Gove-in – politikanë të njohur që dikur mbështetën largimin nga BE-ja, por që kanë ndryshuar qëndrim – dhe deri më tani nuk është shfaqur asnjë i tillë. Vëmendja duhet përqendruar te Partia Konservatore. Pasi ka humbur anëtarët e saj më radikalë, të cilët janë larguar drejt partisë Reform UK, konservatorët janë më të përçarë për çështjen e Evropës nga sa duket. Si parti që e ka rritjen ekonomike në qendër të programit të saj, Partia Konservatore do ta kishte të vështirë të argumentonte kundër një unioni doganor ose tregu të përbashkët, nëse Burnham do të propozonte një të tillë.

Deri më tani, konservatorët janë mjaftuar duke e kritikuar Burnham-in nga distanca. Por, nëse kjo çështje shtrohet seriozisht, pritet që të ketë lëvizje edhe brenda vetë partisë.

Së fundi, Burnham-it i nevojitet një institucion. Ekziston një konsensus i gjerë se vetëm një referendum mund ta rikthejë Britaninë në BE: çdo rrugë tjetër do të ishte, sipas fjalëve të Richard Tice nga partia Reform UK, “një përpjekje për të na rikthyer fshehurazi në Bruksel nga dera e pasme”. Megjithatë, edhe mbështetësit e rikthimit në BE nuk nxitojnë të bëjnë thirrje për një referendum dhe kjo për një arsye të fortë: një referendum do të kërkonte një lëvizje të mirëfilltë, të cilën Burnham-i ende nuk e ka.

Çfarë do të duhej për ta krijuar një lëvizje të tillë? Lidhja e çështjes së Evropës me standardet e jetesës, ashtu siç ka filluar të bëjë Burnham-i, është argumenti i duhur. Atij i duhen njerëz që ndryshojnë qëndrim, jo figura të mëdha të establishmentit: votues dhe politikanë që mbështetën largimin nga BE-ja dhe që tani janë të gatshëm ta pranojnë publikisht se kanë ndryshuar mendje.

Si kryeministër që përfaqëson një zonë elektorale ku shumica votoi për largimin nga BE-ja, Burnham-i është në një pozicion më të favorshëm se çdo kryetar tjetër i Partisë Laburiste para tij për ta mbrojtur këtë kauzë. Samiti BE-Mbretëri e Bashkuar i kësaj jave do të jetë prova e parë për të parë nëse ai mund ta shndërrojë Evropën në një projekt popullor dhe jo thjesht në një projekt të elitave.

Në anën tjetër të Kanalit të La Manshit, reagimi i presidentit francez Emmanuel Macron ndaj Burnham-it ishte: “Mirë se u ktheve!”. Ndërsa në korridoret e Parlamentit Evropian dhe të Komisionit Evropian po diskutohet për mundësinë e një marrëveshjeje të shpejtë të tipit “Zvicër-plus”. Por dera mund të mos mbetet e hapur përgjithmonë. Franca do të zgjedhë një president të ri pranverën e ardhshme dhe kandidatja kryesore në garë, Marine Le Pen, drejton një parti që nuk kërkon më largimin nga BE-ja, por riformësimin e saj si një Evropë e kombeve. Britania mund ta gjejë veten duke u përpjekur të rikthehet në një Bashkim Evropian që po lëviz drejt pikërisht atij vizioni për të cilin kishte bërë fushatë Farage.

Sidoqoftë, mësimi që mund të nxirret nga kjo përvojë shkon përtej kufijve të Britanisë. Kur ndodh një shkëputje populiste, tundimi është që ajo të zhbëhet nga lart, përmes gjykatave, teknokratëve ose institucioneve administrative. Por një qasje e tillë thjesht do të përforconte akuzën e populistëve se demokracia është një pazar i bërë nga elitat. Brexit-i u fitua nga një lëvizje dhe vetëm një lëvizje mund ta zhbëjë atë.

Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. Can Brexit Be Reversed?

Etiketa: Andy BurnhamBEBrexitBritaniaEmmanuel MacronKeir StarmerNigel Farage
andy burnham holds first cabinet meeting (2)

A mund të zhbëhet Brexit-i?

11:28 | 22/11/2026
termeti durres

Durrësi harron tërmetin, ndërhyrjet pa kontroll në pallate rikthejnë rrezikun

08:00 | 22/11/2026
sranson veteran 2698167 1920

Amerika pas zgjedhjeve të mesmandatit

20:23 | 21/11/2026
gvvkzqw 202611021653111135

Revoltat e të rinjve

07:25 | 21/11/2026
ibkrgjb 20260805210331134

FMN kundërshton uljen e TVSH-së për ushqimet dhe heqjen e taksës së qarkullimit

21:45 | 20/11/2026
Basti i madh i Macron u shpërblye

Rrënjët e dështimit të Emmanuel Macron

17:12 | 20/11/2026
  • Opinion
  • Reportazhe
  • Analiza
  • Investigime
  • Lajme
  • Blog
  • Rajoni
  • Rreth nesh
  • Stafi
  • Kontaktoni
  • Ankesa dhe Korrigjime
  • Politika e privatësisë dhe rregulla të tjera
  • Letra për redaktorin
Follow Us

Të gjitha të drejtat janë të rezervuara
© 2014 - 2026 Reporter.al - BIRN
Dev by Sfida.PRO

Menaxho Pëlqimin

Për të ofruar përvojën më të mirë, ne përdorim teknologji si cookies për të ruajtur dhe/ose për të aksesuar informacionin e pajisjes. Pranimi i këtyre teknologjive do të na lejojë të përpunojmë të dhëna si sjellja e shfletimit ose ID-të unike në këtë faqe. Mos pranimi ose tërheqja e pëlqimit mund të ndikojë negativisht në disa veçori dhe funksione.

Funksionale Always active
Ruajtja ose aksesi teknik është rreptësisht i nevojshëm për qëllimin e ligjshëm të mundësimit të përdorimit të një shërbimi specifik të kërkuar shprehimisht nga abonenti ose përdoruesi, ose me qëllimin e vetëm të kryerjes së transmetimit të një komunikimi përmes një rrjeti komunikimi elektronik.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistika
Ruajtja ose aksesi teknik që përdoret ekskluzivisht për qëllime statistikore. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
Ruajtja ose aksesi teknik është i nevojshëm për të krijuar profile përdoruesish me qëllim dërgimin e reklamave, ose për të ndjekur përdoruesin në një faqe interneti ose në disa faqe interneti për qëllime të ngjashme marketingu.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
Shiko preferencat
  • {title}
  • {title}
  • {title}
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista

© 2024 Reporter.al - Dev by aplikacione.com.