Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike, COP31 në Antalia të Turqisë dështoi këtë të dielë, pasi vendet pjesëmarrëse nuk arritën një marrëveshje gjithëpërfshirëse pas më shumë se dy javësh negociata të tensionuara. Pika e thyerjes lidhej me vetë shkakun e ndryshimeve klimatike: lëndët djegëse fosile.
Bisedimet vjetore të OKB-së për klimën, të cilat vazhduan përtej afatit të planifikuar gjatë fundjavës, mbajnë rekordin si konferenca COP më e gjatë në histori, si dhe dështimi i parë i madh që nga COP15 në Kopenhagë në vitin 2009.
Ekspertët e kritikuan konferencën si një dështim të thellë të lidershipit, në një kohë kur kriza klimatike po përshpejtohet, duke sjellë pasoja gjithnjë e më vdekjeprurëse. “Ky ka qenë COP-i më i keq ndonjëherë dhe dështimi i tij duhet të shërbejë si një thirrje alarmi për botën,” u shpreh Mohamed Adow, drejtor i qendrës kërkimore për energjinë “Power Shift Africa”, raporton CNN.
Në takimin përfundimtar të së dielës, ku synohej miratimi i të ashtuquajturit “Pakti i Antalias”, u bë e qartë se nuk kishte konsensusin e nevojshëm midis më shumë se 190 vendeve pjesëmarrëse për ta miratuar marrëveshjen. Në këtë grup nuk përfshiheshin Shtetet e Bashkuara, të cilat, nën udhëheqjen e Presidentit Donald Trump, janë tërhequr nga veprimet ndërkombëtare për klimën.
Ishte e pamundur të kapërceheshin ndasitë e thella lidhur me çështje kyçe, veçanërisht përfshirjen e një formulimi që theksonte nevojën për largimin nga lëndët djegëse fosile, një frazë që nuk u përfshi në marrëveshje, si dhe rritjen e mbështetjes financiare për vendet që tashmë po përballen me katastrofa klimatike.
Bashkimi Evropian, Panamaja, Ishujt Marshall dhe Norvegjia ishin ndër palët që e refuzuan marrëveshjen. Darragh O’Brien, ministri irlandez për klimën, i cili ndihmoi në drejtimin e negociatave për BE-në, deklaroi se blloku nuk do të mbështeste një marrëveshje “që as nuk i përmend lëndët djegëse fosile”.
Presidenti i COP31, Murat Kurum, pranoi se nuk kishte mbështetje të mjaftueshme për miratimin e paktit. “Ne kemi bërë gjithçka që kemi mundur,” tha ai, por “është e qartë se në këtë sallë ka palë që e kundërshtojnë këtë tekst. E pranojmë se nuk ka konsensus për këtë dokument.”
Bisedimet vijnë në një moment kritik për planetin. Ndërsa vëmendja është e përqendruar gjetiu për shkak të trazirave gjeopolitike, përfshirë luftën në Iran, e cila ka shkaktuar tronditjen më të madhe në botë sa i përket furnizimit me energji, kriza klimatike po përshpejtohet.
Një raport i kohëve të fundit i OKB-së konfirmoi se bota do ta tejkalojë objektivin e saj për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Sipas politikave aktuale, temperaturat pritet të rriten në një shifër potencialisht katastrofike prej 2.8 gradësh. Planeti aktualisht është në rreth 1.4 gradë ngrohjeje dhe ndikimet kanë qenë shumë të qarta, nga përmbytjet katastrofike në Nepal deri te nxehtësia vdekjeprurëse në Evropë.
Megjithatë, COP31 nxori në pah hendekun e madh midis atyre që kërkojnë veprime ambicioze, shpesh vendet më të prekshme nga klima, dhe vendeve të pasura me naftë që po kundërshtojnë.









