Sulmet ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit dhe zonat përreth kanë arritur nivelet më të larta që prej nisjes së luftës mes SHBA-së dhe Iranit, në fund të shkurtit. Të dhënat detare tregojnë se Teherani po shton presionin ndaj transportit detar në këtë korridor strategjik, ndërsa të ardhurat e tij nga eksporti i naftës po pësojnë rënie të ndjeshme.

Sipas të dhënave të Qendrës së Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), në muajin tetor u raportuan më shumë se 30 sulme në rajon, shifra më e lartë që prej fillimit të konfliktit. Deri të dielën, në nëntor janë regjistruar të paktën 22 incidente të tilla, duke e bërë këtë muaj të dytin me numrin më të lartë të sulmeve.

Të dhënat përfshijnë Ngushticën e Hormuzit, Gjirin Persik dhe Gjirin e Omanit. Përpara tetorit, mesatarja e sulmeve të raportuara në këtë zonë ishte rreth 10 në muaj. Edhe të dhënat e Organizatës Ndërkombëtare Detare tregojnë se tetori shënoi numrin më të lartë të incidenteve të konfirmuara gjatë këtij viti.

Një nga incidentet e fundit u regjistrua më 17 nëntor, pranë Khasabit në Oman, ku një anije u godit nga një predhë e paidentifikuar. Sipas UKMTO-së, në bord shpërtheu një zjarr që përfshiu anijen.

Që prej nisjes së luftës, Ngushtica e Hormuzit është kthyer në një nga zonat më të tensionuara të konfliktit. Sulmet kanë ndërprerë transportin e naftës dhe gazit, duke shkaktuar pasoja në tregjet dhe ekonominë globale. Përpara luftës, përmes këtij korridori kalonte rreth një e pesta e naftës së tregtuar në botë.

Trafiku tregtar në këtë rrugë detare vijon të jetë ndjeshëm më i ulët krahasuar me nivelet e vitit 2025. Irani nisi përpjekjet për të penguar lundrimin pas sulmeve amerikane dhe izraelite që shënuan fillimin e luftës. Në përgjigje, SHBA-ja vendosi një bllokadë ndaj porteve iraniane.

Ekspertët vlerësojnë se rënia e çmimeve të naftës dhe dobësimi i të ardhurave iraniane mund ta shtyjnë Teheranin të intensifikojë sulmet, në përpjekje për të rifituar ndikimin mbi këtë korridor dhe për të detyruar Uashingtonin të bëjë lëshime.

Vetëm të premten dhe të shtunën, tre cisterna që po dilnin nga Ngushtica e Hormuzit u goditën nga predha, sipas kompanisë së menaxhimit të rrezikut detar Marisks.

Kompania nuk ka konfirmuar autorësinë e sulmeve, por vlerëson se përfshirja iraniane është e mundshme.

Cisterna “Captain Leon”, me flamur të Ishujve Marshall, që transportonte kimikate dhe naftë, u godit në pjesën e përparme të premten rreth orës 15:00 UTC. Përplasja shkaktoi zjarr në bord, por të gjithë anëtarët e ekuipazhit u raportuan të sigurt.

Të shtunën, cisterna “Torkel”, me flamur të Hong Kongut, u godit në pjesën e pasme dhe mori flakë. Më pak se një orë më vonë, një tjetër anije me flamur të Hong Kongut, “Arina”, u godit nga një raketë në dhomën e motorëve.

Sipas Marisks, këto incidente tregojnë se transporti tregtar në rajon vijon të përballet me një kërcënim serioz, veçanërisht në korridorin jugor pranë brigjeve të Omanit, një itinerar që kundërshtohet nga Irani.

Përshkallëzimi i sulmeve po ndodh në një kohë kur Irani po përballet me vështirësi në eksportin e naftës për shkak të bllokadës amerikane ndaj porteve të tij.

Sipas kompanisë së inteligjencës energjetike Kpler, rezervat e naftës iraniane që ndodheshin në anije jashtë zonës së bllokadës kanë rënë në zero, pasi ngarkesat e fundit u shkarkuan në Kinë në fillim të këtij muaji. Kpler paralajmëron se të ardhurat e Iranit nga nafta mund të bien në zero deri në mesin e dhjetorit.

Ndërkohë, çmimet globale të naftës kanë shënuar rënie, pjesërisht për shkak të rikuperimit të eksporteve nga vendet e Gjirit. Analisti i Grupit Ndërkombëtar të Krizave, Hamidreza Azizi, paralajmëroi se tregjet po supozojnë gjithnjë e më shumë se një rikthim në luftë në shkallë të plotë është i pamundur dhe se furnizimet me naftë do të normalizohen gradualisht.

Megjithatë, sipas tij, kjo pritshmëri mund të ndryshojë shpejt nëse Irani vendos të përshkallëzojë përballjen.

Nga ana tjetër, presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Uashingtoni nuk ka më nevojë për një marrëveshje me Teheranin dhe ka paralajmëruar se nuk do të hezitojë të rifillojë sulmet ushtarake nëse e konsideron të nevojshme.

“Ne nuk kemi nevojë për një marrëveshje me Iranin. Ato ditë kanë kaluar prej kohësh”, shkroi Trump në rrjetin e tij Truth Social, duke pretenduar se SHBA-ja ka nën kontroll burimet financiare dhe Ngushticën e Hormuzit.

Ndërsa tensionet vijojnë të rriten, sulmet ndaj cisternave dhe kufizimet e lundrimit po e mbajnë këtë korridor jetik në qendër të krizës, me pasoja të mundshme për furnizimin global me energji.

© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb